verhelderen - verbinden - verdergaan

Oh, die puberteit. Je denkt: fijn, de stiefkinderen worden ouder, ze doen steeds meer zelf. En dan komt de puberteit. Als stiefmoeder kun je daar flink last van hebben. Ineens lijkt het alsof er overal spullen blijven liggen en alsof jij het mikpunt bent van hun buien. Hoe kom je als stiefmoeder door deze fase heen?

Puberteit: niet tegen jou, wel ingewikkeld
Denk je ook weleens dat hun gedrag iets met jou te maken heeft? En merk je dat je het snel persoonlijk neemt? Bedenk dan: we zijn allemaal puber geweest. De één wat uitbundiger dan de ander, maar die fase hebben we allemaal doorgemaakt.

Juist omdat het zo persoonlijk kan voelen, helpt het om te weten wat er in de puberteit gebeurt. Welke ontwikkeling maken pubers door? 
In de puberteit verandert er veel in je kind, het puberbrein is volop aan het groeien. Pubers groeien op naar zelfstandigheid. Ze zijn veel met zichzelf bezig en ontwikkelen hun eigen identiteit. Pubers kijken kritisch naar zichzelf en vergelijken zichzelf voortdurend met anderen. Dat kan twijfel en onzekerheid meebrengen. Ze gaan zich losmaken van hun ouders, zetten zich tegen hen af, ontwikkelen hun eigen normen en waarden, zoeken meer contact met leeftijdsgenoten, willen zelf beslissingen nemen, gaan experimenteren en hebben behoefte aan meer vrijheid (Bron: Nederlands Jeugd Instituut) * 

Ik heb ook begrip voor pubers. Je probeert je los te maken van volwassenen en zelfstandig te worden. Je hebt het liefst geen volwassenen in je buurt en dan is er zelfs eentje extra. Koning Willem Alexander verwoordde zijn de puberteit ooit in een interview op mooie wijze: “Ik vond mezelf niet lastig en mijn ouders vonden zichzelf niet lastig. Maar we vonden elkaar wel lastig”. 

Twee veranderprocessen naast elkaar
Het valt niet mee, pubers in huis. Zeker niet als het niet je eigen kinderen zijn, want van die van jezelf kun je vaak net wat meer verdragen. Hun grillige en onvoorspelbare gedrag kan lastig zijn en je flink aan het wankelen brengen. Om met pubers om te gaan heb je behoorlijk wat zelfvertrouwen nodig. Ze testen je grenzen en houden in deze fase niet echt rekening met jouw gevoelens.

Wat we ons niet altijd realiseren: de puberteit van stiefkinderen valt vaak samen met een ingrijpende fase in ons eigen leven: de overgang. 

De overgang kent drie fasen:

1. De premenopauze, gemiddeld vanaf 45 jaar en deze duurt tot een jaar na je laatste menstruatie;
2. De menopauze, dat is je laatste mestruatie. De menopauze kun je dus pas achteraf vaststellen;  
3. De postmenopauze start na de menopauze. 

In feite is de puberteit óók een overgang: van kind naar volwassene. In beide fases spelen hormonen een hoofdrol, met alle fysieke en emotionele veranderingen. 

Daar zit je dan, middenin je eigen overgang, terwijl je stiefkind zijn of haar puberteit doormaakt. Niet altijd gezellig en soms ronduit pittig. Maar er schuilt ook iets moois in: jij weet als geen ander hoe verwarrend een overgangsfase kan zijn. 

Wil je meer weten over de puberteit, dan is het Puberende brein van Eveline Crone een aanrader. Mocht je in de overgang zitten, dan kun je zelf ook wel een steuntje in de rug gebruiken. Er is veel literatuur én zijn er allerlei manieren om informatie en hulp te krijgen. Kijk bijvoorbeeld eens op vrouwenindeovergang.nl.

En wat vindt de puber zelf?
De 15-jarige puber Paul Bühre geeft in zijn boek Puber leaks (2015) een inkijkje in het puberbrein.  
Zijn aanwijzingen voor ouders kort samengevat: 

• Laat me met rust;
• Blijf uit mijn kamer;
• Ik doe alleen iets als ik dat zelf wil;
• Zorg dat er eten is als ik honger heb;
• Bemoei je niet met mijn slechte cijfers;
• Ik reageer niet als je me probeert te dwingen;
• Help me niet als ik daar niet om vraag;
• Sta achter me, wat ik ook doe;
• Probeer je niet al te veel zorgen te maken;
• Neem het me niet al te kwalijk;
• Weet dat ik nog steeds van jullie houd.

Om mee te nemen
Hoe pittig het soms ook is met een puber in huis: probeer te aanvaarden dat dit een fase is. Je stiefkind kiest hier niet voor, het overkomt hem of haar, het hoort erbij. Gebruik het woord puber liever niet als stempel wanneer er lastig gedrag is, zoals: “ach, puber…”. de afwijzing klinkt er meteen in door. De fase zelf hoort erbij, van het gedrag mag je natuurlijk best iets vinden. En vergeet vooral de humor niet. Daar reageren pubers goed op en het haalt de spanning weg bij hen en bij jou. 
 
Succes met jullie pubers in huis en geniet er ook van. Want pubers zijn ook heel leuk! Kijk en verwonder je over hoe je stiefkind zich ontwikkelt tot volwassene. 

* Mocht je meer willen lezen over pubers, er is het nodige te vinden op https://www.nji.nl/ontwikkeling/de-puberteit

Voor een ouder blog over puber, met tips, kijk hier: https://www.stiefmanagement.nl/stief-issues/pubertijd-en-puberteit-voor-stiefmoeders/