verhelderen - verbinden - verdergaan

We weten allemaal nog hoe onze relatie begon. We leerden elkaar kennen en werden stapelverliefd. Dat onze geliefde al kinderen had vonden we geen probleem. Hoe zal onze relatie zich ontwikkelen?

De zes fasen in de liefdesrelatie
De Britse relatietherapeut Andrew G. Marshall* benoemt zes fasen in de liefdesrelatie. 

1. In elkaar opgaan duurt ongeveer 18 maanden; 
2. Nestvorming 2-3 jaar; 
3. Zelfbevestiging 3-4 jaar; 
4. Samenwerken 5-14 jaar; 
5. Aanpassen 15-25 jaar; 
6. Rehabilitatie 25-50 jaar. 
 
Wat gebeurt er in deze fasen en is dat anders bij stellen die samen zonder kinderen beginnen? Ik ga dat met jullie onderzoeken. 

Hoe ontwikkelt onze liefdesrelatie zich in de eerste twee fasen?
In de eerste fase van in elkaar opgaan gebeurt precies dát: in elkaar opgaan. De roze wolk is er volop en we ervaren een zekere zorgeloosheid.

Het in elkaar opgaan herkennen we als stiefmoeder, dat hoort bij verliefdheid. De realiteit is er ook volop, die kunnen we niet ontkennen. Onze geliefde is vader, jij misschien moeder- in elk geval zijn er al kinderen in het spel. Niet alles draait om onze liefde. Dat is de werkelijkheid die zich meteen aandient. 

In de tweede fase van nestvorming gaan stellen vaak samenwonen.  
Er komt ruimte voor conflicten omdat de roze bril af is en we onszelf meer laten zien en ook aandacht hebben voor de minder leuke kanten van onze geliefde. Dit is een belangrijke fase. Wie zijn we zelf in de relatie en wie de ander? Kunnen we hierover praten of gaat de een zich aanpassen aan de ander?  

In onze liefdesrelaties gaat de roze bril eerder af dan in de tweede fase. Misschien zijn er al eens fricties geweest over hoe om te gaan met de kinderen en over de omgangsregeling. Ik vermoed maar zo dat we de minder leuke kanten van onze geliefde ook al hebben gezien. 

De start van het samengesteld gezin gebeurt ook vaak in deze fase. Aandacht voor wie we zijn gebeurt ook in deze fase. Ik merk in relaties waar kinderen zijn wél een verschil. Vrouwen die in deze fase nog niet gewend zijn aan de kinderen van hun geliefde en moeite hebben met hun aanwezigheid in hun leven zoeken een uitweg voor zichzelf, door bijvoorbeeld weg te gaan als de kinderen er zijn of werkroosters op de omgangsregeling af te stemmen. Van aanvaarden van de situatie is geen sprake, het komt neer op coping: ermee leren omgaan. Vaak wordt een groot verschil ervaren tussen tijd alleen met de partner en tijd met het samengestelde gezin. 

Er is ook een groep vrouwen, die zich in deze fase aanpast en vanuit hun stiefmoederrol hard werkt om het samengesteld gezin te laten slagen. Daarbij nemen ze vaak meer verantwoordelijkheid op zich dan ze op basis van hun rol hebben. 

Dit kan ook de fase zijn waarin er een gezamenlijk kind wordt geboren. Dan ontstaat er naast het samengesteld gezin ook een kerngezin. 

Tijd voor zelfbevestiging en samenwerking
In de fase van de zelfbevestiging wordt duidelijk dat behalve de ander en de relatie, wij er zelf ook nog zijn. Partners gaan meer hun eigen weg. Ruimte kortom voor de individuen binnen de relatie. Als de partners het hierover niet eens zijn, kan er verwijdering ontstaan. In deze fase komt er ook ruimte voor onze verlangens en behoeften binnen de relatie en daarbuiten.  

Ik vind dit een hele belangrijke fase voor de liefdesrelatie in het samengesteld gezin. 

De vrouwen die worstelen met de kinderen van hun geliefde in hun leven, kunnen niet blijven vermijden. Ze komen voor de keuze te staan: 'Hoe geef ik vorm aan het accepteren dat mijn leven zo is verlopen en dat zijn kinderen er deel van uitmaken? Hoe kan ik leren hen ruimte te geven en zelf gelukkig te zijn?'

De stiefmoeders die zo hard hun best hebben gedaan voor de vorming van het harmonieuze samengesteld gezin vragen zich in deze fase af: 'Nu loopt alles lekker, maar waar ben ikzelf gebleven? Is dit wat ik wilde?' Voor hun partners kan deze vraag als een schok komen.

Beide groepen vrouwen zullen op zoek gaan naar stief op hun eigen wijze.
Als dat lukt, samen met hun partners, komt er ruimte. Als het niet lukt, kan de liefdesrelatie onder druk komen te staan. 

De fase van het samenwerken heeft als kenmerken dat partners voldoende bestendigheid en onderlinge geborgenheid vanuit de relatie bij elkaar ervaren. Partners staan elkaar bij in loopbanen, zijn betrokken bij de wederzijdse families; soms richten ze samen een bedrijf op en ze voeden samen de kinderen op. Dit is de fase waarin er meer rust komt. 

In het samengesteld gezin is er ook rust. Er is nog weleens gedoe rond kinderen of hun moeder, maar we komen er samen uit, het schudt ons niet door elkaar. Onze gezamenlijke kinderen voeden we op en misschien houden we niet van onze stiefkinderen, maar er is wel vertrouwdheid ontstaan en een zeker respect voor elkaar en we houden rekening met hen. 

De 5e en 6e fase van aanpassen en rehabilitatie
In de vijfde fase, aanpassen, is de relatie ‘volwassen’: de groeipijn is wel zo’n beetje voorbij. De relatie zelf staat niet vaak meer ter discussie. Er is meer ruimte voor acceptatie, vooral omdat we hebben ontdekt dat we de ander  
niet (en onszelf maar ten dele) kunnen veranderen. Vaak hebben partners in deze fase de behoefte om veel samen te zijn. Tenzij juist het besef dat er niet veel meer zal veranderen pijnlijk is en een lastige vraagt zich opdringt: ‘Is dit alles?’ 

In deze fase is het vaak nog een drukke bedoening in het samengesteld gezin en als er nog een kind is gekomen, het kerngezin. De kinderen worden ouder en hebben de dagelijkse zorg minder nodig. Als partners en geliefden trekken we naar elkaar toe en hebben meer aandacht voor onze relatie. 

In de zesde en laatste fase is er rehabilitatie. De belofte van een leven samen lijkt te worden waargemaakt. Er is een gedeeld verleden en humor houdt de relatie levendig. In deze fase kunnen de liefde en de aandacht voor elkaar volop de ruimte krijgen. Het werk vraagt minder tijd en de kinderen wonen niet meer thuis.

Ik merk in deze fase bij stellen weer een nieuw soort verliefdheid: hun intimiteit en seksleven bloeien weer. 
Bij stellen die een samengesteld gezin hebben, komt er een extra dimensie bij: zij zijn nooit samen begonnen. Nu is het tijd voor hen samen! Hoewel ik blij ben met mijn stiefkinderen in mijn leven, is dit een heerlijke fase voor ons samen. 

Natuurlijk kan dit ook de fase worden waarin gezondheidsproblemen roet in het eten kunnen gooien. Dat kan de rollen tussen de partners veranderen als de een meer moet zorgen en de ander afhankelijker wordt. Gelukkig ligt er dan in ieder geval een stevige bodem in de relatie om daar samen mee om te gaan.

Om mee te nemen
Bij het schrijven van deze Stiefinspiratie bedacht ik dat als de relatie ontstaat, terwijl er al kinderen zijn, er eigenlijk vanaf het begin al een bepaalde ernst in de relatie komt. Juist omdat er kinderen bij betrokken zijn, van wie de belangen ook tellen.

Ik ben erg benieuwd of jullie deze fasen in jullie liefdesrelatie herkennen en of je misschien nog aanvullingen hebt. 

* Marshall is een Britse relatietherapeut. De fasen zijn beschreven in het boek Ruzie in de relatie van o.a. Friedrich Glasl

Bij deze Stiefinspiratie heb ik gebruikgemaakt van het hoofdstuk 'Leven in een liefdesrelatie en leven met jezelf' van mijn net verschenen boek Onvolmaakt gelukkig. Kijk voor meer informatie over mijn boek op https://www.onvolmaaktgelukkig.nl